Materiały · Atlas pojęć
Węgiel
Jedna z najstarszych i najbardziej spektakularnych technik rysunku. Szybkie, duże płaszczyzny i precyzyjna kreska w jednym narzędziu.
Opracowanie: Pracownia Fenomenarium, Katarzyna Wołodkiewicz
- Dział: Materiały
- Galeria prac powstałych w Fenomenarium
- Myśli z Podręcznika Fenomenarium
- Ćwiczenie do domu: 4 kroki
- Najczęstsze trudności
Wędruj po Atlasie. Każde hasło prowadzi do kolejnego.
Jak to rozumiemy w Fenomenarium
Węgiel
Węgiel to jedna z najstarszych technik rysunku. Zwęglonymi patykami rysowano już na ścianach jaskiń, a przez kolejne stulecia artyści na całym świecie właśnie na węglu uczyli się rysować i budować formę. Szkicowali nim portrety, studia postaci i projekty wielkich obrazów.
To także jedna z najbardziej spektakularnych technik. Węgiel jest niesamowicie efektowny: daje głęboką, aksamitną czerń, miękkie przejścia i świetliste biele, które wydobywa się gumką chlebową. Jeśli połączyć tę efektowność z czuciem formy, kształtu i budowania obrazu, można tworzyć naprawdę niesamowite prace.
Węgiel daje możliwość szybkiej pracy dużymi płaszczyznami. Położony bokiem w kilka chwil buduje plamę światła i cienia na całym formacie. A jednocześnie zaostrzony pozwala rysować bardzo precyzyjnie. Ta rozpiętość sprawia, że jednym narzędziem można przejść od pierwszego, zamaszystego szkicu do dopracowanego detalu.
Do pracy przydają się dwa rodzaje: węgiel patykowy, lekki i łatwy do zmazania, idealny na początek rysunku, oraz węgiel prasowany, mocniejszy i ciemniejszy, na najgłębsze cienie. Gotową pracę warto utrwalić fiksatywą, bo węgiel łatwo się ściera.
„Węgiel potrafi zachwycić od pierwszego pociągnięcia i łatwo się na tym zatrzymać. Jeśli jednak nie mamy przećwiczonej formy, proporcji, budowy bryły i działania światłocienia, korzystamy tylko z tej warstwy, którą daje samo narzędzie.”
Podręcznik Fenomenarium · rozdział 6 „Praktyka”
Ćwiczenie
Spróbuj w domu
- KROK 1
Przypnij duży arkusz papieru i stań przy sztaludze na wyciągnięcie ręki.
- KROK 2
Połóż kawałek węgla patykowego bokiem i jednym ruchem zbuduj największe plamy cienia. Nie przejmuj się detalem.
- KROK 3
Gumką chlebową wyciągnij światła: ugnieć ją w palcach i dotykaj papieru tam, gdzie pada najjaśniejsze światło.
- KROK 4
Na końcu zaostrzonym węglem prasowanym dodaj kilka precyzyjnych linii i najciemniejszych akcentów. Utrwal rysunek fiksatywą.
Z czym mierzą się uczniowie
Najczęstsze trudności
- „Szarość zamiast czerni”
Węgiel patykowy ma swoją granicę. Po najgłębsze cienie sięgnij po węgiel prasowany.
- „Rysunek się rozmazuje”
Oprzyj dłoń na czystej kartce albo pracuj od góry do dołu. Gotową pracę utrwal fiksatywą.
- „Efekt bez formy”
Węgiel zachwyca od pierwszego pociągnięcia. Pilnuj proporcji i bryły, wtedy efekt naprawdę zacznie działać.
Czytaj dalej
Pojęcia powiązane
PojęciaŚwiatłocieńPrzejścia od światła do cienia, dzięki którym świat na kartce nabiera trójwymiaru i daje się prowadzić.CZYTAJ HASŁO →
PojęciaWalorJasność barwy, niezależnie od jej odcienia. Klucz do przestrzeni w obrazie.CZYTAJ HASŁO →
TechnikiRysunek konstrukcyjnyOd konstrukcji Fenomenarium mocno się zaczyna. To fundament, który daje później swobodę wypowiadania się.CZYTAJ HASŁO →



















